Höfuðborgarsvæðið
Á höfuðborgarsvæðinu búa um 250 þúsund manns, eða nær tveir af hverjum þremur Íslendingum. Svæðið nær yfir sjö sveitarfélög við Faxaflóa og er miðstöð stjórnsýslu, viðskipta, menntunar og menningar á Íslandi.
Sveitarfélögin
| Sveitarfélag | Íbúar (u.þ.b.) | Kaupstaðarréttindi | Sérkenni |
|---|---|---|---|
| Reykjavík | 140.000 | 1786 | Höfuðborg, miðborg, Harpa |
| Kópavogur | 40.000 | 1955 | Menningarhúsin í Hamraborg, Smáralind |
| Hafnarfjörður | 32.000 | 1908 | Hraunbyggð, álfar, gamla höfnin |
| Garðabær | 20.000 | 1976 | Hönnunarsafn Íslands, Urriðavatn |
| Mosfellsbær | 14.000 | 1987 | Álafoss, Gljúfrasteinn |
| Seltjarnarnes | 5.000 | 1974 | Grótta, fuglalíf |
| Kjósarhreppur | 250 | – | Sveitahreppur við Hvalfjörð |
Saga og uppbygging
Höfuðborgarsvæðið var lengi dreifbýlt. Um 1900 bjuggu aðeins um 6.000 manns í Reykjavík. Á 20. öld flykktist fólk úr sveitum til höfuðborgarinnar og bæirnir í kring stækkuðu hratt, einkum eftir síðari heimsstyrjöld. Kópavogur óx úr sumarbústaðabyggð í næststærsta sveitarfélag landsins á fáeinum áratugum. Í dag mynda sveitarfélögin samfellda borgarbyggð.
Náttúra og útivist
Þrátt fyrir þéttbýlið er stutt í náttúruna. Heiðmörk er stærsta útivistarsvæði höfuðborgarsvæðisins, um 3.200 hektarar skóglendis, hrauna og vatna. Esjan (914 m) er „bæjarfjall“ Reykvíkinga og vinsælasta gönguleið landsins. Aðrir vinsælir staðir eru Elliðaárdalur, þar sem lax gengur upp í ána innan borgarmarkanna, Grótta á Seltjarnarnesi, Helgafell ofan Hafnarfjarðar og Úlfarsfell.
Menning og söfn utan miðborgarinnar
- Gljúfrasteinn í Mosfellsdal – heimili Halldórs Laxness, nú safn.
- Hönnunarsafn Íslands í Garðabæ.
- Gerðarsafn í Kópavogi, kennt við myndhöggvarann Gerði Helgadóttur.
- Hafnarborg – menningar- og listamiðstöð Hafnarfjarðar.
- Árbæjarsafn – útisafn með gömlum húsum í Reykjavík.
- Byggðasafn Hafnarfjarðar og Víkingahátíðin í Hafnarfirði.
Samgöngur
Strætó bs. rekur almenningssamgöngur á höfuðborgarsvæðinu. Unnið er að uppbyggingu Borgarlínu, hraðvagnakerfis sem á að tengja sveitarfélögin saman. Hjólastígar hafa verið lengdir mikið og rafhlaupahjól eru orðin algeng. Frá höfuðborgarsvæðinu liggja þjóðvegir í allar áttir, en flestir erlendir ferðamenn koma um Keflavíkurflugvöll á Suðurnesjum, um 45 mínútna akstur frá Reykjavík.
Algengar spurningar
Hvað eru mörg sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu?
Þau eru sjö: Reykjavík, Kópavogur, Hafnarfjörður, Garðabær, Mosfellsbær, Seltjarnarnes og Kjósarhreppur.
Hvað er langt frá Keflavíkurflugvelli til Reykjavíkur?
Vegalengdin er um 50 km og aksturinn tekur um 45 mínútur.