Norðurljós á Íslandi

Hvað eru norðurljós?

Norðurljós myndast þegar hraðfleygar rafhlaðnar agnir frá sólinni, svokallaður sólvindur, rekast á lofthjúp jarðar. Segulsvið jarðar beinir ögnunum að segulskautunum þar sem þær rekast á súrefnis- og köfnunarefnisatóm í háloftunum. Við áreksturinn örvast atómin og gefa frá sér ljós. Sama fyrirbæri á suðurhveli nefnist suðurljós.

Litir norðurljósanna

Hvenær sjást norðurljósin best?

Norðurljós eru á himni allt árið, en á Íslandi sjást þau aðeins þegar nógu dimmt er. Frá miðjum maí fram í byrjun ágúst er of bjart á nóttunni. Besti tíminn er frá september fram í apríl og best er að leita þeirra milli klukkan 22 og 2 að nóttu. Til að sjá norðurljós þarf þrennt: myrkur, heiðskíran himin og virkni á sólinni.

Veðurstofa Íslands birtir norðurljósaspá á vef sínum þar sem sýnt er hvar líklegast er að skýjalaust verði og hver virkni norðurljósanna er á kvarðanum 0–9. Virkni sólar fylgir um það bil ellefu ára sveiflu og var hámark síðustu sveiflu um 2024–2025.

Bestu staðirnir

Norðurljósin sjást um allt land, líka í Reykjavík á góðum kvöldum. Borgarljósin draga þó úr upplifuninni, svo best er að komast út fyrir þéttbýlið. Góðir staðir nálægt höfuðborginni eru til dæmis Grótta á Seltjarnarnesi, Þingvellir og Reykjanesskagi. Annars staðar á landinu eru Mývatnssveit, Jökulsárlón, Snæfellsnes og Vestfirðir vinsælir áfangastaðir. Á Norður- og Austurlandi er oft heiðskírara en á Suðurlandi.

Ráð við ljósmyndun norðurljósa

• Notið þrífót, því lýsingartíminn þarf að vera nokkrar sekúndur.
• Stillið fókusinn handvirkt á óendanlegt (∞).
• Veljið ljósop sem opnast mest, t.d. f/2.8 eða stærra.
• Byrjið með ISO 800–3200 og lýsingartíma 5–15 sekúndur.
• Hafið forgrunn í myndinni, t.d. fjall, kirkju eða vatn, til að gefa dýpt.
• Takið með aukarafhlöður, því kuldinn tæmir þær hratt.