Fróðleiksvefur um náttúru, sögu og menningu ÍslandsStaðreyndir · Ferðaráð · Veftré

Landshlutar Íslands

Flokkur: Landshlutar · Uppfært · Lestími um 2 mín.

Íslandi er gjarnan skipt í átta landshluta sem hver hefur sín sérkenni í náttúru, atvinnulífi og menningu. Auk þeirra er miðhálendið, víðáttumikið og óbyggt svæði í miðju landsins sem nær yfir um 40% af flatarmáli Íslands.

Skipting landsins

Landshlutaskiptingin sem notuð er í dag byggir á gömlum kjördæmum og er meðal annars notuð í hagtölum og byggðamálum. Hún á rætur sínar að rekja til fornrar skiptingar landsins í fjórðunga: Vestfirðingafjórðung, Norðlendingafjórðung, Austfirðingafjórðung og Sunnlendingafjórðung, sem komið var á um 965.

LandshlutiStærsti þéttbýlisstaðurÍbúar (u.þ.b.)Helstu kennileiti
HöfuðborgarsvæðiðReykjavík250.000Hallgrímskirkja, Harpa, Esja
SuðurnesReykjanesbær33.000Bláa lónið, Keflavíkurflugvöllur
VesturlandAkranes17.000Snæfellsjökull, Kirkjufell, Reykholt
VestfirðirÍsafjörður7.500Dynjandi, Látrabjarg, Hornstrandir
Norðurland vestraSauðárkrókur7.500Hvítserkur, Glaumbær, Hólar
Norðurland eystraAkureyri32.000Mývatn, Dettifoss, Goðafoss
AusturlandEgilsstaðir11.000Seyðisfjörður, Hengifoss, Stuðlagil
SuðurlandSelfoss34.000Gullfoss, Geysir, Jökulsárlón

Íbúatölur eru námundaðar og byggjast á tölum Hagstofu Íslands.

Höfuðborgarsvæðið og Suðurnes

Á höfuðborgarsvæðinu býr stór meirihluti þjóðarinnar. Þar eru stjórnsýsla, helstu menntastofnanir, sjúkrahús og menningarlíf landsins. Reykjavík er stærsta sveitarfélagið, en önnur eru Kópavogur, Hafnarfjörður, Garðabær, Mosfellsbær, Seltjarnarnes og Kjósarhreppur. Suðurnes liggja á Reykjanesskaga og þar er Keflavíkurflugvöllur, aðalgátt landsins til umheimsins.

Vestur- og Norðurland

Vesturland nær frá Hvalfirði að Gilsfirði og þar er Snæfellsnes, oft kallað „Ísland í hnotskurn“. Vestfirðir eru stórbrotnir og strjálbýlir með djúpum fjörðum og háum fjöllum. Norðurland skiptist í tvennt: Norðurland vestra, með landbúnaðarhéruðum eins og Skagafirði og Húnavatnssýslum, og Norðurland eystra, þar sem Akureyri er miðstöð og náttúruperlur eins og Mývatn og Ásbyrgi.

Teikning af gömlum torfbæjum með grasþökum
Torfbæir eins og Glaumbær í Skagafirði sýna hvernig Íslendingar bjuggu um aldir. Mynd: Íslandsfróðleikur (frjáls afnot).

Austur- og Suðurland

Austurland einkennist af fögrum fjörðum, skógum og hreindýrum. Egilsstaðir eru stærsti þéttbýlisstaðurinn og frá Seyðisfirði siglir ferjan Norræna til Færeyja og Danmerkur. Suðurland er stærsti landshlutinn og nær frá Hellisheiði austur að Lónsheiði. Þar eru margir vinsælustu ferðamannastaðir landsins og þar er einnig mesta landbúnaðarhérað Íslands.

Hálendið

Miðhálendið er óbyggt og aðeins aðgengilegt á sumrin eftir fjallvegum. Þar eru jöklar, eyðisandar, litrík líparítfjöll og vinsælar gönguleiðir eins og Laugavegurinn. Hálendið er eitt stærsta ósnortna víðerni Evrópu.

Algengar spurningar

Hvað eru landshlutar Íslands margir?

Landshlutarnir eru átta: höfuðborgarsvæðið, Suðurnes, Vesturland, Vestfirðir, Norðurland vestra, Norðurland eystra, Austurland og Suðurland.

Hver er fámennasti landshlutinn?

Vestfirðir og Norðurland vestra eru fámennustu landshlutarnir, hvor með um 7.500 íbúa.

Allar greinar í flokknum Landshlutar

  • HöfuðborgarsvæðiðFróðleikur um höfuðborgarsvæðið: sveitarfélögin sjö, íbúafjölda, sögu, samgöngur, útivistarsvæði eins og Heiðmörk og Esjuna og helstu áfangastaði.
  • Reykjavík – höfuðborg ÍslandsAllt um Reykjavík: sögu borgarinnar frá landnámi Ingólfs, Hallgrímskirkju, Hörpu, Höfða, söfn, hverfi, menningarviðburði og hagnýtar upplýsingar.
  • Suðurnes og ReykjanesskagiFróðleikur um Suðurnes á Reykjanesskaga: Reykjanesbæ, Grindavík, Bláa lónið, Brúna milli heimsálfa, Reykjanesvita, jarðvanginn og eldgosin síðan 2021.
  • Vesturland og SnæfellsnesFróðleikur um Vesturland: Snæfellsnes og Snæfellsjökul, Kirkjufell, Borgarfjörð, Reykholt, Hraunfossa, Akranes, Hvalfjörð, Glym og sögustaði Egils sögu.
  • VestfirðirFróðleikur um Vestfirði: Ísafjörð, Dynjanda, Látrabjarg, Hornstrandir, Rauðasand, Hrafnseyri, sögu, náttúru, samgöngur og menningu á Vestfjarðakjálkanum.
  • Norðurland vestraFróðleikur um Norðurland vestra: Skagafjörð, Sauðárkrók, Hóla í Hjaltadal, Glaumbæ, Vatnsnes, Hvítserk, Blönduós, hestamennsku og sögustaði Grettis sögu.
  • Norðurland eystra og AkureyriFróðleikur um Norðurland eystra: Akureyri, Mývatnssveit, Dettifoss, Goðafoss, Ásbyrgi, Húsavík, Siglufjörð, Grímsey og Demantshringinn.
  • Austurland og AustfirðirFróðleikur um Austurland: Egilsstaði, Seyðisfjörð, Borgarfjörð eystri, Hallormsstaðaskóg, Lagarfljót, Hengifoss, Stuðlagil, Djúpavog og hreindýrin.
  • SuðurlandFróðleikur um Suðurland: Selfoss, Hveragerði, Gullfoss, Geysi, Skálholt, Seljalandsfoss, Skógafoss, Vík, Reynisfjöru, Skaftafell, Jökulsárlón og Vestmannaeyjar.
  • Hálendið og óbyggðirFróðleikur um miðhálendi Íslands: Landmannalaugar, Laugaveginn, Þórsmörk, Öskju, Kerlingarfjöll, Hveravelli, Kjöl, Sprengisand, F-vegi og öryggi á fjöllum.