Íslensk tónlist
Fá lönd eiga jafn marga heimsþekkta tónlistarmenn miðað við höfðatölu og Ísland. Tónlistin á sér djúpar rætur í rímnakveðskap og kórahefð, en á síðustu áratugum hafa íslenskir listamenn lagt undir sig heiminn með frumlegri og sérstæðri tónlist.
Rímur, tvísöngur og þjóðlög
Um aldir var tónlist á Íslandi að mestu sönglist. Rímur eru löng frásagnarkvæði undir föstum bragarháttum, kveðin með sérstökum stemmum. Þær voru helsta skemmtun á kvöldvökum í baðstofunni. Tvísöngur, þar sem tvær raddir syngja í samstígum fimmundum, er forn söngmáti sem á rætur að rekja til miðalda. Hljóðfæri voru fá, en langspil og fiðla voru notuð. Séra Bjarni Þorsteinsson safnaði íslenskum þjóðlögum og gaf út mikið safn þeirra á árunum 1906–1909.
Klassísk tónlist og kórar
Tónlistarskólinn í Reykjavík var stofnaður 1930 og Sinfóníuhljómsveit Íslands 1950. Meðal helstu tónskálda eru Sveinbjörn Sveinbjörnsson, höfundur þjóðsöngsins, Páll Ísólfsson, Jón Leifs, sem sótti innblástur í íslenska náttúru og sögu, og Atli Heimir Sveinsson. Samtímatónskáld eins og Anna Þorvaldsdóttir hafa hlotið mikla alþjóðlega viðurkenningu. Kórastarf er gríðarlega öflugt og margir Íslendingar syngja í kórum.
Popp og rokk
| Listamaður | Stefna | Þekkt verk |
|---|---|---|
| Sykurmolarnir | Nýbylgja | „Ammæli“ (1986) |
| Björk | Tilraunapopp | Debut, Homogenic, Vespertine |
| Sigur Rós | Síðrokk | Ágætis byrjun (1999), ( ) |
| Emilíana Torrini | Popp | „Jungle Drum“ |
| Of Monsters and Men | Indípopp | „Little Talks“ (2011) |
| Ásgeir | Þjóðlagapopp | Dýrð í dauðaþögn (2012) |
| Kaleo | Blúsrokk | „Way Down We Go“ |
| Ólafur Arnalds | Nýklassík | Re:member |
| Laufey | Djass og popp | Bewitched (Grammy 2024) |
Sykurmolarnir urðu fyrsta íslenska hljómsveitin sem sló í gegn á alþjóðavettvangi, og söngkona þeirra, Björk Guðmundsdóttir, varð einn áhrifamesti tónlistarmaður heims. Sigur Rós er þekkt fyrir draumkennda tónlist og söng á íslensku og á hinu tilbúna máli „vonlensku“.
Kvikmyndatónlist
Íslensk tónskáld hafa náð langt í kvikmyndatónlist. Jóhann Jóhannsson (1969–2018) hlaut Golden Globe-verðlaun fyrir tónlistina í The Theory of Everything. Hildur Guðnadóttir hlaut Óskarsverðlaun, Golden Globe, BAFTA og Grammy fyrir tónlistina í Joker (2019) og Emmy-verðlaun fyrir Chernobyl.
Tónlistarhátíðir
- Iceland Airwaves – tónlistarhátíð í Reykjavík í nóvember, haldin frá 1999.
- Aldrei fór ég suður – ókeypis rokkhátíð á Ísafirði um páskana.
- Bræðslan – tónleikar í gamalli síldarbræðslu á Borgarfirði eystri.
- Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum – brekkusöngur og stórtónleikar um verslunarmannahelgina.
- Reykholtshátíð – klassísk tónlistarhátíð í Reykholti.
- Myrkir músíkdagar – samtímatónlist í janúar.
- Secret Solstice – var haldin um sumarsólstöður í Laugardal.
Algengar spurningar
Hver er frægasti tónlistarmaður Íslands?
Björk er án efa þekktasti íslenski tónlistarmaðurinn á heimsvísu.
Hvenær er Iceland Airwaves haldin?
Iceland Airwaves er haldin í Reykjavík í byrjun nóvember ár hvert.